Alâeddin Tepesi, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaparak önemli bir kültürel ve tarihsel miras oluşturmuştur. Antik dönemlerden günümüze kadar uzanan geçmişi, bu tepenin stratejik bir merkez olmasının yanı sıra sosyal ve dini yaşam açısından da ne denli önemli olduğunu göstermektedir. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de merkezi bir rol üstlenen bu alan, günümüzde de kentsel yapı içerisinde önemli bir yer tutmaktadır.

Alâeddin Tepesi'nin tarihi önemi şu şekilde özetlenebilir:

• Erken Tunç Çağı'na uzanan tarih. Tepedeki ilk insan yerleşimlerinin M.Ö. 3000'li yıllarda, Erken Tunç Çağı'nda başladığı düşünülmektedir.
• Farklı medeniyetlere ev sahipliği. Tepe, Hitit, Frig, Lidya, Ahameniş, Doğu Roma, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.
• Selçuklu dönemi. 11. yüzyılın sonlarında Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti olan Konya'nın ulu camisi ve Selçuklu sarayı, Alâeddin Tepesi'nin kuzeyine inşa edilmiştir.
• Stratejik ve siyasi işlev. Selçuklu döneminde iç kale ve saray yapılarıyla merkezi idari alan olarak işlev görmüştür.
• Gündelik yaşam ve kent merkezi. Osmanlı döneminde de önemini korumuş, cami, çarşı ve meydan yapılarıyla kent hayatının merkezi olmuştur.
• Arkeolojik ve kültürel zenginlik. Kazılarda Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait işlik yapıları ve mezarlar bulunmuştur.
• Günümüzdeki önemi. Günümüzde Alâeddin Tepesi, hem kentsel bir peyzaj unsuru hem de gündelik yaşamın aktığı bir kamusal alan olarak değerlendirilmektedir.