Alay Köşkü, Osmanlı İmparatorluğu'nun zarif mimari eserlerinden biri olarak tarihte önemli bir yere sahiptir. İlk olarak 16. yüzyılda ahşap bir yapı olarak inşa edilen köşk, zamanla çeşitli işlevler kazanmış ve padişahların alayları izlediği bir gözlem noktası haline gelmiştir. II. Mahmud döneminde yeniden inşa edilen köşk, Batı mimarisinden izler taşıyarak günümüzdeki halini almıştır. Tarih boyunca farklı etkinliklere ev sahipliği yapan Alay Köşkü, günümüzde de kültürel bir merkez olarak değerini korumaktadır.

Alay Köşkü, Topkapı Sarayı'nın dış suru üzerinde, padişahların geçit yapan alayları seyretmesi için yaptırılmıştır.

• İlk Yapı: Köşkün yerinde 16. yüzyılda ahşap bir köşk bulunmaktaydı.
• Günümüzdeki Yapı: Mevcut bina, II. Mahmud tarafından 1819 yılında Batı Avrupa mimari biçiminde inşa ettirilmiştir.
• Kullanım Amaçları: Osmanlı döneminde ordu sefere çıktığında, padişahın önünde alay geçidi düzenlenirdi. Zamanla şenliklerin içeriği değişmiş ve Alay Köşkü, doğum ve evlilik törenlerinin yapıldığı, esnafların padişahlara hediyeler sunduğu bir mekan haline gelmiştir.
• Diğer Kullanımlar: 1855 yılında Telgrafhane Nazırlığına makam binası olarak tahsis edilmiş, Cumhuriyet'in ilk yıllarında Güzel Sanatlar Birliği'ne ve Eminönü Halkevi'ne bağlı bir oyun salonuna ev sahipliği yapmıştır.

Alay Köşkü, 1938 yılında Topkapı Sarayı Müdürlüğüne bağlanmış, 1926 ve 1930'lu yıllarda önemli onarımlar geçirmiştir. 12 Kasım 2011 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi olarak düzenlenmiştir.