Ani Antik Kenti, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir yerleşim alanıdır. MÖ 1200'lü yıllara kadar uzanan geçmişi, farklı kültürlerin izlerini taşırken, özellikle Ermeni ve Selçuklu dönemlerinde önemli bir merkez haline gelmiştir. Zamanla çeşitli istilalara ve doğal felaketlere maruz kalan bu antik kent, günümüzde tarihi kalıntıları ve eşsiz mimarisiyle dikkat çekmektedir.

Ani Antik Kenti'nin tarihi hakkında bilinenler şunlardır:

• Erken Demir Çağı: Kentin tarihi, Erken Demir Çağı'na (MÖ 1200-1000 arası) dayanmaktadır.
• Ermeni Hakimiyeti: MÖ 400'lü yıllarda Orontes Hanedanı döneminde Ermeni hakimiyetine girmiştir.
• Bagratlı Krallığı Başkenti: 961 yılında Bagratlı Ermeni Krallığı'nın başkenti olmuş ve 10. yüzyılda "1001 Kiliseli Şehir" olarak anılmaya başlanmıştır.
• Selçuklu Fethi: 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan tarafından fethedilmiş ve İslam mimarisi örnekleri inşa edilmiştir.
• Gürcü ve Moğol İstilaları: Daha sonra Gürcü ve Moğol istilalarına maruz kalmış, 13. yüzyıldaki yıkıcı Moğol istilası ve 1319'daki büyük depremle kent büyük zarar görmüştür.
• Terk Ediliş: 18. yüzyılda terk edilmiştir.
• UNESCO Dünya Mirası: 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır.